Le Sacre du Printemps (Het lente-offer)
Theatre des Champs-Elysees, Parijs, 29 mei 1913, Le Ballet Russes
een tableau van het heidense Rusland in twee bedrijven
muziek Igor Stravinsky, choreografie Vaslav Nijinsky
In Le Sacre du Printemps werd de viering van de komst van de lente bij een primitieve Slavische stam verhaalt. De verering van de Aarde werd tot uiting gebracht door gewelddadige en orgiastische rituelen, die eindigden met het offeren van een maagd.
Terwijl het thema gebaseerd was op oude folklore, waren de muziek en de choreografie ongekend modern. Nijinsky en Stravinsky hechtten waarde aan het creëeren van realiteit door het zoeken naar een nieuw perspectief van de authenticiteit. Dit was ook een belangrijk thema in de artistieke theorie van het Kubisme dat zich in de periode 1907 tot 1914 met de grote exponenten Pablo Picasso en Georges Braque zeer snel ontwikkelde. Geïnspireerd door de ingewikkelde ritmische structuur van Stravinskys revolutionaire muziekcompositie, kenmerkte Nijinskys choreografie zich door veel nadrukkelijk ritmisch stampend voetenwerk.
Het schandaal tijdens de première werd niet alleen veroorzaakt door de orgiastische en gewelddadige taferelen, maar vooral door de buitengewoon driftige muziek- en dansthema's.
Les Noces (De bruiloft)
Theatre Gaite-Lyrique, Parijs, 13 juni 1923, Le Ballet Russes
muziek: Igor Stravinsky, choreografie: Bronislava Nijinksa
Het oorspronkelijke ballet toonde in vier scènes de traditionele rituelen van een Russische boerenbruiloft. Door de folkloristische en rituele elementen bestond er een overeenkomst tussen Les Noces en Le Sacre du Printemps. Nijinska's interpretatie toonde de levensechte worsteling van het boerenbestaan. Geleid door Stravinskys monumentale muziekstuk, gaf zij een diepgaand beeld van de traditionele familieverhoudingen. Scene een: de zegening van de bruid, haar angsten en verwachtingen, het aankleden en het vlechten van het haar; scene twee: het zegenen en voorbereiden van de bruidegom, het jammeren van de ouders, de gelukwensen van de vrienden; scene drie: de gang naar de kerk van de bruid, de bruiloft en de feestelijkheden; scene vier: het bruiloftsfeest, de plichten van de bruid en bruidegom, het dansen en drinken, de rituelen van het warmen van het bruidsbed door een ouder paar, slotgezang op geluk en liefde.
bronvermelding:
- Van hofballet tot postmoderne-dans, Luuk Utrechts, 1998
- The concise Oxford Dictionary of Ballet, 2nd edition, Horst Koegler, 19982
- Le Sacre du Printemps, Shelley C. Berg, 1988
- Ballett, ein illustrierte Darstellung des Tanztheaters von 1581 bis zur gegevenwart, 1980